Γράφει ο Μάκης Σεριάτος
Η γνώμη μου είναι πως αν θέλουμε να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει με το ΠΑΣΟΚ σήμερα, θα πρέπει πρώτα να σταματήσουμε να το αντιμετωπίζουμε ως ένα απλό πολιτικό κόμμα και να το δούμε όπως ακριβώς είναι: ένα brand. Και μάλιστα ένα από τα ελάχιστα ελληνικά brands που κατάφεραν να διεισδύσουν τόσο βαθιά όχι απλώς στην αγορά – αλλά στη συνείδηση. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, είτε πουλάς αναψυκτικά είτε ιδεολογία, αυτό που κρίνει την επιτυχία σου είναι ένα πράγμα: αν σε θυμούνται. Και το ΠΑΣΟΚ δεν το θυμούνται απλώς. Το κουβαλάνε.
Και εδώ είναι το πρώτο σημείο που αξίζει να σταθούμε. Στο marketing υπάρχει μια βασική αρχή: δεν αρκεί να υπάρξεις, πρέπει να επαναληφθείς, να χαραχτείς, να γίνεις συνήθεια. Δεν υπάρχει «μία φορά». Υπάρχει μόνο η συνεχής παρουσία. Και το ΠΑΣΟΚ το κατάφερε αυτό σε βαθμό σχεδόν πολιτισμικό. Δεν ήταν απλώς ένα κόμμα εξουσίας. Ήταν αφήγημα, ήταν τρόπος ζωής, ήταν η αίσθηση ότι «ανήκεις κάπου». Αυτά τα πράγματα δεν διαγράφονται εύκολα. Δεν σβήνουν με μια εκλογική ήττα, ούτε με μια κρίση, όσο βαθιά κι αν είναι.
Ίσως θα έπρεπε λοιπόν να δούμε τη σημερινή του επαναφορά, και ειδικά τη στήριξη από τα ιστορικά του στελέχη, όχι ως μια νοσταλγική επιστροφή στο παρελθόν, αλλά ως μια από τις πιο κλασικές στρατηγικές branding: την επαναφορά της αυθεντικότητας. Γιατί, η εμπειρία μου λέει, ότι όταν ένα brand τραυματίζεται, δεν σώζεται με το να γίνει κάτι άλλο. Σώζεται όταν θυμίζει στον κόσμο γιατί το εμπιστεύτηκε εξαρχής. Και τα ιστορικά στελέχη είναι ακριβώς αυτό: η ζωντανή απόδειξη ότι αυτό το brand υπήρξε, λειτούργησε, επηρέασε.
Το κοινό δεν είναι αφελές. Μπορεί να ξεχάσει λεπτομέρειες, αλλά δεν ξεχνά το συναίσθημα. Και εδώ μπαίνει ο πιο κρίσιμος παράγοντας: η εμπιστοσύνη. Όπως λέγεται και στην επικοινωνία, ο καταναλωτής – ή ο ψηφοφόρος – δεν συγχωρεί εύκολα την εξαπάτηση, αλλά αναγνωρίζει την αλήθεια όταν του παρουσιαστεί σωστά. Το ΠΑΣΟΚ, με όλα του τα λάθη, έχει ένα πλεονέκτημα: είναι γνωστό. Και σε μια εποχή που τα περισσότερα πολιτικά σχήματα μοιάζουν προσωρινά, αυτό το «γνωστό» αποκτά τεράστια αξία.
Πιστεύω πως βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου η κοινωνία αναζητά σταθερότητα, όχι απαραίτητα τελειότητα. Και αυτό είναι κάτι που τα μεγάλα brands το εκμεταλλεύονται πάντα. Δεν υπόσχονται το ιδανικό. Υπόσχονται το οικείο. Και το ΠΑΣΟΚ, με τη διαχρονική του παρουσία, μπορεί να το προσφέρει αυτό με έναν τρόπο που λίγοι μπορούν. Γιατί δεν είναι απλώς μια πολιτική επιλογή. Είναι μια μνήμη που ενεργοποιείται.
Βεβαίως, υπάρχει και ο κίνδυνος. Και θα ήταν λάθος να μην τον αναφέρουμε. Κανένα brand δεν σώζεται μόνο από το παρελθόν του. Αν μείνει εκεί, μετατρέπεται σε μουσειακό έκθεμα. Η πρόκληση – και εδώ κρίνεται το παιχνίδι – είναι να πάρει αυτή τη μνήμη και να τη μετατρέψει σε σύγχρονη πρόταση. Να μην πει «θυμηθείτε τι ήμουν», αλλά «δείτε τι μπορώ να γίνω ξανά». Γιατί, όπως ισχύει σε κάθε μορφή επικοινωνίας, το αποτέλεσμα είναι αυτό που θα δικαιώσει ή θα καταδικάσει την προσπάθεια.
Η εμπειρία μου λέει ότι τα μεγάλα brands δεν πεθαίνουν. Απλώς περιμένουν τη σωστή στιγμή να επανεμφανιστούν με τον σωστό τρόπο. Και το ΠΑΣΟΚ σήμερα φαίνεται να προσπαθεί ακριβώς αυτό: να ξαναμπεί στη συνείδηση όχι ως ανάμνηση, αλλά ως επιλογή. Το αν θα το καταφέρει, δεν θα εξαρτηθεί από το πόσο ισχυρό ήταν κάποτε. Θα εξαρτηθεί από το πόσο πειστικά μπορεί να αποδείξει ότι εξακολουθεί να έχει λόγο ύπαρξης τώρα.
Γιατί, στο τέλος, είτε μιλάμε για πολιτική είτε για marketing, ισχύει το ίδιο: δεν κερδίζει αυτός που φωνάζει περισσότερο. Κερδίζει αυτός που τον πιστεύουν.
