Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας της AWGMeta
Ένα από τα πολιτικά φαινόμενα που έχουμε συζητήσει εκτενέστατα με την ομάδα του Think Tank της “αδελφής” Capitol17 είναι η περίπτωση της Stacey Abrams στη Georgia των ΗΠΑ. Δεν ήταν αρχηγός κόμματος. Δεν ήταν πρόεδρος. Δεν ήταν καν στην επίσημη κορυφή των Δημοκρατικών. Έχασε το 2018 την εκλογή για κυβερνήτης, αλλά αντί να εξαφανιστεί, έκανε κάτι πολύ πιο επικίνδυνο για τους αντιπάλους της: έχτισε μηχανισμό. Οργάνωσε από κάτω προς τα πάνω ψηφοφόρους, κοινότητες, εθελοντές, βάσεις δεδομένων, πόρτα-πόρτα, τηλέφωνα, εγγραφές, συμμετοχή. Και λίγα χρόνια μετά, η Georgia άλλαξε χρώμα, οι Δημοκρατικοί πήραν κρίσιμες νίκες και η Abrams έγινε το μεγάλο πολιτικό παράδειγμα ότι δεν χρειάζεται να είσαι αρχηγός για να αλλάξεις την ιστορία ενός κόμματος. Αρκεί να γίνεις ο μηχανικός της νίκης.
Η πορεία του Βασίλη Σπανάκη φέρνει αναγκαστικά παραλληλισμούς.
Όχι γιατί η Αθήνα είναι Atlanta. Όχι γιατί η Νέα Δημοκρατία είναι Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ. Αλλά γιατί η πολιτική έχει παντού ένα υπόγειο μηχανοστάσιο. Και εκεί κάτω, μακριά από τα φώτα, τα κανάλια, τα panel και τις βαριές φράσεις των επικοινωνιολόγων, κερδίζονται ή χάνονται οι εκλογές.
Εκεί κάτω δεν υπάρχουν μόνο δημοσκοπήσεις. Υπάρχουν άνθρωποι.
Υπάρχει ο Νεοδημοκράτης που δεν πήγε ποτέ στο ΠΑΣΟΚ, αλλά έμεινε σπίτι.
Υπάρχει ο παλιός κομματικός που δεν έβρισε την παράταξη, αλλά κουράστηκε.
Υπάρχει ο μικρομεσαίος που ακόμα σκέφτεται ΝΔ, αλλά δεν νιώθει ότι η ΝΔ τον θυμάται.
Υπάρχει ο άνθρωπος της βάσης που δεν θέλει πολλά. Θέλει να του χτυπήσει κάποιος την πόρτα, να τον κοιτάξει στα μάτια και να του πει: «είσαι ακόμα μέρος αυτού του σπιτιού».
Αυτός είναι ο κόσμος που μπορεί να ξαναφέρει ο Σπανάκης.
Και ακριβώς γι’ αυτό τον χτυπούν.
Διότι ο Σπανάκης δεν είναι απλώς ένας υφυπουργός. Δεν είναι ένα ακόμα πρόσωπο του κυβερνητικού καταλόγου. Είναι από τους λίγους που διαθέτουν κάτι που δεν αγοράζεται, δεν διδάσκεται σε media training και δεν κατασκευάζεται με sponsored posts: οργανωτικό ένστικτο. Ξέρει τη βάση. Ξέρει τις τοπικές. Ξέρει το κομματικό νεύρο. Ξέρει τη λαϊκή Νέα Δημοκρατία, όχι ως εκλογικό excel, αλλά ως ανθρώπινο σώμα με μνήμη, θυμό, πείσμα και αξιοπρέπεια.
Και αυτό στην πολιτική είναι πολύ πιο επικίνδυνο από μια ωραία τηλεοπτική εμφάνιση.
Η Νέα Δημοκρατία σήμερα δεν κινδυνεύει μόνο από τους αντιπάλους της. Κινδυνεύει από τη σιωπή των δικών της. Από τη “σιωπηλή Νέα Δημοκρατία”. Από εκείνους που δεν άλλαξαν στρατόπεδο, αλλά έριξαν μέσα τους τον διακόπτη. Από εκείνους που δεν φωνάζουν, δεν απειλούν, δεν κάνουν θόρυβο. Απλώς δεν σηκώνονται να πάνε στην κάλπη.
Και όποιος μπορεί να τους σηκώσει, γίνεται στρατηγικό πρόσωπο.
Εκεί αρχίζει η πραγματική ιστορία Σπανάκη.
Η επίθεση του ΠΑΣΟΚ για την υπόθεση των ΕΛΤΑ στο Μοσχάτο επιχειρήθηκε να στηθεί σαν ηθική βόμβα. Μόνο που, όπως συχνά συμβαίνει στην ελληνική πολιτική, η βόμβα βγήκε βεγγαλικό. Πολύς καπνός, πολλή θεατρικότητα, πολλή αγανάκτηση, αλλά ελάχιστη ουσία μπροστά στο βάρος των λέξεων που χρησιμοποιήθηκαν.
Ο ίδιος ο Σπανάκης απάντησε ότι δεν έχει καμία σχέση με το συγκεκριμένο ακίνητο και ότι δεν εισπράττει ούτε ένα ευρώ από τα ΕΛΤΑ Μοσχάτου. Και κάπου εκεί, η καταγγελία άρχισε να μοιάζει λιγότερο με αποκάλυψη και περισσότερο με αντιπερισπασμό. Με μια βιαστική, νευρική, σχεδόν πανικόβλητη προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να βρει έναν “δικό σας Ανδρουλάκη” μέσα στη Νέα Δημοκρατία.
Μόνο που διάλεξαν λάθος άνθρωπο.
Γιατί όταν χτυπάς άδικα έναν άνθρωπο που η βάση αναγνωρίζει ως δικό της, δεν τον καταστρέφεις. Τον βαφτίζεις.
Τον βαφτίζεις μέσα στη φωτιά της σύγκρουσης.
Τον παίρνεις από την κατηγορία “στέλεχος” και τον σπρώχνεις στην κατηγορία “δικός μας άνθρωπος”. Τον μετατρέπεις από υπουργό σε σύμβολο. Από κομματικό παίκτη σε σημείο συσπείρωσης. Από πιθανό γραμματέα σε αδικημένο μαχητή της παράταξης.
Και οι παρατάξεις, ειδικά η Νέα Δημοκρατία, έχουν βαθιά μνήμη για αυτά.
Ο Νεοδημοκράτης μπορεί να συγχωρήσει πολλά. Αλλά όταν νιώσει ότι κάποιος δικός του χτυπιέται άδικα από τον “εχθρό”, ενεργοποιείται κάτι πολύ πιο παλιό από την επικοινωνία. Ενεργοποιείται το παραταξιακό ένστικτο. Το αίσθημα της άμυνας. Το “όχι ρε φίλε, αυτόν δεν θα τον φάτε έτσι”.
Αυτό είναι το πολιτικό λάθος του ΠΑΣΟΚ.
Πήγε να λερώσει τον Σπανάκη και μπορεί να του έδωσε φωτοστέφανο.
Πήγε να τον μικρύνει και μπορεί να τον μεγάλωσε.
Πήγε να τον βγάλει από την κούρσα και μπορεί να τον έφερε μπροστά.
Πήγε να τον παρουσιάσει ως πρόβλημα και μπορεί να τον έκανε λύση.
Και εδώ μπαίνει η εκλογή Γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας.
Διότι αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθετήσει τον Σπανάκη σε αυτή τη θέση, δεν θα κάνει απλώς μια εσωκομματική επιλογή. Θα κάνει διπλή πολιτική δήλωση.
Προς το ευρύ κοινό θα πει: δεν υπάρχει θέμα. Δεν αποδεχόμαστε τον αντιπερισπασμό. Δεν επιτρέπουμε στο ΠΑΣΟΚ να κατασκευάζει πολιτική ενοχή με σκιές, θόρυβο και λάσπη. Αν υπήρχε πραγματικό πρόβλημα, δεν θα βάζαμε αυτόν τον άνθρωπο στην καρδιά του κομματικού μηχανισμού.
Προς τους Νεοδημοκράτες θα πει κάτι ακόμα πιο δυνατό: αυτόν που χτύπησαν άδικα, τον βάζουμε μπροστά. Δεν τον κρύβουμε. Δεν τον θυσιάζουμε. Δεν τον παραδίδουμε στην αρένα για να ικανοποιηθεί η αντιπολίτευση. Τον εμπιστευόμαστε. Τον ανεβάζουμε. Τον κάνουμε γραμματέα της παράταξης.
Αυτό δεν είναι απλώς μήνυμα. Είναι τελετουργία συσπείρωσης.
Η βάση δεν θέλει μόνο διαχειριστές. Δεν θέλει μόνο τεχνοκράτες. Δεν θέλει μόνο ανθρώπους που εμφανίζονται σε πάνελ με τέλειες ατάκες και μηδέν πολιτική μυρωδιά. Η βάση θέλει κάποιον που να μυρίζει κόμμα. Που να ξέρει τι σημαίνει τοπική. Τι σημαίνει πόρτα. Τι σημαίνει καφενείο. Τι σημαίνει να ακούς το παράπονο πριν γίνει αποχή.
Ο Σπανάκης μπορεί να γίνει αυτός ο άνθρωπος.
Όχι ο αρχηγός. Όχι ο διάδοχος. Όχι ο τηλεοπτικός μονομάχος. Κάτι άλλο. Κάτι πιο πρακτικό, πιο υπόγειο, πιο εκλογικά κρίσιμο.
Ο μηχανικός της επιστροφής.
Ο άνθρωπος που θα πάει να βρει τη σιωπηλή Νέα Δημοκρατία εκεί που κάθεται, σιωπηλή και πεισματάρα, και θα της πει: «τελείωσε η γκρίνια από τον καναπέ. Πάμε πάλι».
Αυτό ακριβώς φοβάται το ΠΑΣΟΚ.
Όχι τον Σπανάκη ως πρόσωπο. Τον Σπανάκη ως λειτουργία. Τον Σπανάκη ως οργανωτή. Τον Σπανάκη ως γραμμή σύνδεσης μεταξύ Μαξίμου και βάσης. Τον Σπανάκη ως άνθρωπο που μπορεί να ξαναβάλει ρεύμα σε ένα κομματικό δίκτυο που σε αρκετά σημεία έχει αρχίσει να τρεμοπαίζει.
Γιατί αν η Νέα Δημοκρατία βρει ξανά τη βάση της, η μάχη αλλάζει.
Τότε το ΠΑΣΟΚ δεν θα έχει απέναντί του μόνο μια κυβέρνηση με φθορά. Θα έχει απέναντί του μια παράταξη που συσπειρώνεται. Και η συσπειρωμένη παράταξη είναι άλλο ζώο. Δεν πέφτει εύκολα. Δεν διαλύεται εύκολα. Δεν περιμένει παθητικά το αποτέλεσμα. Το κυνηγάει.
Η πολιτική ιστορία είναι γεμάτη ειρωνείες. Και η μεγαλύτερη ειρωνεία εδώ μπορεί να είναι ότι το ΠΑΣΟΚ, στην προσπάθειά του να αποδομήσει τον Σπανάκη, του πρόσφερε το πιο πολύτιμο δώρο: την εικόνα του άδικα στοχευμένου.
Στην πολιτική, ο αδικημένος που αντέχει γίνεται πιο δυνατός.
Ο χτυπημένος που δεν λυγίζει γίνεται πιο συμπαθής.
Ο άνθρωπος που χτυπιέται από τον αντίπαλο και σηκώνεται από την παράταξή του γίνεται ήρωας.
Και αν αυτός ο άνθρωπος γίνει Γραμματέας, τότε η ιστορία κλείνει με τον πιο σκληρό συμβολισμό: το ΠΑΣΟΚ πήγε να τον κάψει και η Νέα Δημοκρατία τον έκανε σημαία.
Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα.
Όχι τα ΕΛΤΑ.
Όχι τα 480 ευρώ.
Όχι οι επικαρπίες.
Όχι η τεχνητή ηθική ομίχλη.
Το διακύβευμα είναι αν η Νέα Δημοκρατία θα βρει τον άνθρωπο που μπορεί να ξυπνήσει τη δική της Georgia. Τη δική της αθέατη βάση. Τους δικούς της απόντες. Τους ανθρώπους που δεν έφυγαν ποτέ, αλλά περιμένουν έναν λόγο να επιστρέψουν.
Και καμιά φορά, στην πολιτική, ο λόγος δεν είναι ένα πρόγραμμα εκατό σελίδων.
Είναι ένα πρόσωπο.
Ένας άνθρωπος που χτυπήθηκε, στάθηκε όρθιος και η παράταξη αποφάσισε να τον βάλει μπροστά.
Αν ο Σπανάκης γίνει αυτό, τότε η επίθεση του ΠΑΣΟΚ δεν θα μείνει ως πλήγμα.
Θα μείνει ως η στιγμή που άθελά τους δημιούργησαν τον ήρωα της σιωπηλής Νέας Δημοκρατίας.
